Prasa

Zawinił ustawodawca, zapłacą przedsiębiorcy

Data publikacji 17 Lip

Jerzy Mosoń rozmawia z Kamilą Jabłonowską, Starszym Konsultantem ABBEYS Europejskie Doradztwo Finansowe

 

Zawinił ustawodawca, zapłacą przedsiębiorcy

2009-07-17
Gazeta Finansowa
17-07-2009

Jerzy Mosoń rozmawia z Kamilą Jabłonowską, Starszym Konsultantem ABBEYS Europejskie Doradztwo Finansowe

Od czerwca 2009 r. u przedsiębiorców, którzy podpisali umowy o dofinansowanie w Programie Innowacyjna Gospodarka, trwają audyty środowiskowe. Co mają wykazać?

   Ich celem jest zweryfikowanie czy projekty, którym przyznano dotację z funduszy unijnych są realizowane zgodnie z prawem ochrony środowiska. Wynajęta do tego celu przez PARP poznańska firma Eko-Log Sp. z o.o. weryfikuje pełną dokumentację i bada jej zgodność ze wspólnotowymi dyrektywami o ochronie środowiska. Problem jednak w tym, że przedsiębiorcy starający się o dotację w ubiegłym roku, przeprowadzali postępowanie środowiskowe w oparciu o stare przepisy krajowe, które były niezgodne z przepisami unijnymi.

Teraz grozi im wstrzymanie wypłat. Kto odpowiada za te nieprawidłowości?

     Przedsiębiorcy są zdania, że wina za zaistniałą sytuację nie leży po ich stronie, lecz po stronie ustawodawcy krajowego, który nie wdrożył do polskiego prawa przepisów dyrektywy oraz nie poinstruował właściwych organów jak należy postępować do czasu wejścia w życie odpowiednich ustaw. Dyrektywa jest bowiem aktem prawa wspólnotowego, z której nie wynikają w sposób bezpośredni prawa i obowiązki dla podmiotów krajowych. Innymi słowy, dyrektywa wymaga implementowania do krajowego porządku prawnego poprzez ustawy czy rozporządzenia.

Niewdrożenie przez ustawodawcę polskiego dyrektywy środowiskowej jest podstawową przyczyną wstrzymania wypłat dla tych firm, które podpisały w zeszłym roku umowy o dofinansowanie.

Firmy są bez winy?

     W większości przypadków, niezgodność realizowanych projektów z prawem ochrony środowiska nie wynika z niedopełnienia przez firmy obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Takie przypadki są jednostkowe. Przedsiębiorstwa dysponują bowiem wszystkimi decyzjami administracyjnymi i pozwoleniami wymaganymi prawem krajowym. Niestety w kontekście wymogów wynikających z prawodawstwa unijnego wydane przez administrację samorządową decyzje zawierają istotne uchybienia. To właśnie te uchybienia leżą u źródeł obecnych problemów. Za prawidłowy przebieg postępowania środowiskowego odpowiada nie przedsiębiorstwo, lecz jednostki samorządu terytorialnego (np. wójt, burmistrz, starosta, wojewódzki lub powiatowy inspektor sanitarny czy utworzone na bazie zeszłorocznej ustawy regionalne dyrekcje ochrony środowiska).

Gdzie jest źródło problemu?

     Częstym problemem pojawiającym się podczas trwających obecnie audytów środowiskowych jest nieprawidłowe przeprowadzenie konsultacji społecznych lub brak wariantowania w przygotowanych przez przedsiębiorców raportach o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W pierwszym przypadku obowiązek spoczywa w całości na organie prowadzącym postępowanie. W drugim przypadku raport wymaga szczegółowej weryfikacji przez wszystkie strony zaangażowane w postępowanie. W razie braków czy uchybień organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powinien wezwać firmę do uzupełnień. Wydanie przez odpowiedni organ decyzji administracyjnej powinno być więc równoznaczne z tym, że raport został przygotowany prawidłowo. Jak wskazują wstępne wyniki z trwających audytów środowiskowych, niestety tak nie jest.

Jaki wpływ na aktualną sytuację miały wydane przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego w czerwcu 2008 r. wytyczne w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych programów operacyjnych?

     Jak widać nie rozwiązały problemów. Wytyczne, wydane już w trakcie trwania naborów, wskazywały bowiem jedynie zalecenia dla beneficjentów związane z niezgodnością prawa polskiego z przepisami dyrektywy środowiskowej. Informowały też beneficjentów o zagrożeniach wynikających z nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania środowiskowego. Ponadto w wytycznych zabrakło szczegółowych wskazówek dla tych przedsiębiorstw, które w czerwcu 2008 r. dysponowały już odpowiednimi decyzjami, a często też uzyskały pozwolenie na budowę. Przede wszystkim jednak wspominane wytyczne nie nakładały na jednostki samorządu terytorialnego, które są de facto odpowiedzialne za cały proces, obowiązku ich stosowania w okresie przejściowym (tj. do momentu wejścia w życie ustawy wdrażającej zapisy dyrektywy wspólnotowej). Mieliśmy więc do czynienia z absurdalną sytuacją, w której przedsiębiorca zobowiązany został do „kontrolowania" i „weryfikowania" prawidłowego przebiegu postępowania środowiskowego, za który w ostateczności nie odpowiada.

Kto i ile zapłaci za te błędy?

     Obecna sytuacja jest przykładem niedopełnienia obowiązków przez ustawodawcę krajowego, nie zaś przez przedsiębiorstwa. Niestety konsekwencje zaniechania ponoszą właśnie one. Problemem jest nie tylko groźba wstrzymania wypłat, ale również konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania środowiskowego (proces, który może trwać do roku), co wiąże się z wstrzymaniem całych inwestycji. Dla firm realizujących projekty w ramach działania 4.4 PO Innowacyjna Gospodarka, gdzie wsparcie przyznawane jest na innowacyjne technologie, przesunięcie inwestycji o rok jest często równoznaczne z utratą przewagi konkurencyjnej i stawia pod znakiem za pytania sensowność całego projektu.

Czy możliwe jest wyeliminowanie podobnych sytuacji w przyszłości?

     Na pewno można je ograniczyć wspierając wnioskodawców w kontaktach z organami samorządowymi podczas postępowania środowiskowego. Wnioski z trwających obecnie audytów środowiskowych mogłyby stanowić podstawę do wypracowania wspólnie z Ministerstwem Środowiska przewodnika dla organów odpowiedzialnych za wydawanie decyzji. Przewodnik ten zawierałby np. opis najczęściej popełnianych błędów, które mogą skutkować odrzuceniem dokumentacji środowiskowej lub koniecznością ponownego przeprowadzenia całego postępowania środowiskowego. Można również rozpatrzyć wypracowanie wzorów dokumentów, ułatwiających pracę właściwym organom. Np. wzór ogłoszenia o prowadzonych konsultacjach społecznych, który jest często błędnie przygotowywany przez organ prowadzący postępowanie. Takie rozwiązania są mało kosztowne, a przede wszystkim możliwe do wdrożenia w krótkim czasie, co w kontekście trwających obecnie naborów jest niezmiernie istotne.

29 Listopad

Zainteresowany kapitałem?

Copyright © 2017 ABBEYS Sp. z o.o.
Autorstwo strony www Adnet Polska